Wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją

Wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją

W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu;

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji;

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Z przyczyn określonych w pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Również z przyczyn określonych w pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.

Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów. Natomiast, jeśli przekroczono termin do jego złożenia lub wniosek nie wskazuje przesłanek do wznowienia postępowania, organ administracji obowiązany jest odmówić wznowienia postępowania.

Wyłącznie podmiot, który powinien być stroną postępowania zwykłego może wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie pkt 4. Przepis ten nie dotyczy więc sytuacji prawnej podmiotu, który stroną postępowania zwykłego nie był.

Dowody i fakty muszą być nowe, tzn. nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, a więc powinny stanowić nowość i nie być znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie. Nie jest przy tym istotne, czy nastąpiło to w wyniku zaniedbań tego organu.

Wznowienie a wyrok Trybunały Konstytucyjnego

Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego jest wyłącznie wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność kontrolowanej normy prawnej z wzorcem kontroli. Dniem wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub z ustawą jest dzień ogłoszenia tego orzeczenia we właściwym organie publikacyjnym. Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy w przypadku ustawy oraz dwunastu miesięcy w przypadku innego aktu normatywnego. Termin dla strony do złożenia wniosku o wznowienie postępowania będzie wówczas liczony od dnia utraty mocy kontrolowanego przepisu.

Uchylenie decyzji

z przyczyn określonych w pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w pkt 3-8 oraz w przypadku wznowienia w związku z wyrokiem Trybunały Konstytucyjnego, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Upływ określonych w nim terminów, jako negatywnej przesłanki do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały.Termin pięcioletni, chociaż zamieszczony w przepisie proceduralnym, ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby wydana została z naruszeniem prawa. Termin ten nie może być przywrócony, gdyż nie jest on terminem, do zachowania którego obowiązana jest strona, lecz jego adresatem jest organ i jednocześnie bieg terminu  nie może ulec przerwaniu, gdyż możliwości takiej ustawodawca nie przewidział.

Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony.

Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w pkt 4 oraz w związku z wydaniem z Trybunałem Konstytucyjnym. Organ nie ma obowiązku wszczęcia postępowania w stosunku do każdego prawomocnie zakończonego postępowania celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia. Jest to tylko jego prawo, a obowiązek istnieje tylko w razie znalezienia przyczyny wznowieniowej. W żadnym wypadku zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu nie może być podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Termin do wznowienia

Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji.  Strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.

Wznowienie i odmowa postępowania następuje w drodze postanowienia.

Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Odmowa wznowienia może nastąpić z przyczyn formalnych. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Otrzymawszy podanie o wznowienie postępowania organ bada wyłącznie czy nie ma przeszkód podmiotowych oraz przeszkód przedmiotowych do wszczęcia postępowania wznowieniowego. Na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania służy zażalenie.

Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wznowienia

jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność tego organu, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy. Reguła powyższa nie dotyczy przypadków, gdy decyzję w ostatniej instancji wydał minister, a w sprawach należących do zadań jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegium odwoławcze. Celem jest to by ten sam organ I instancji, którego działanie (zaniechanie) jest powodem wystąpienia wad wznowieniowych w decyzji, nie wznawiał i następnie nie prowadził postępowania wznowieniowego w sprawie, ażeby nie był „sędzią” we własnej sprawie. Jeżeli strona żądała wznowienia postępowania z tej przyczyny, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, to organem właściwym do rozstrzygnięcia o tym żądaniu jest organ wyższego stopnia tylko wówczas, gdy było to wynikiem zamierzonego działania organu prowadzącego poprzednie postępowanie w celu uniemożliwienia tej stronie wzięcia udziału w tym postępowaniu.

Organ administracji publiczne po przeprowadzeniu postępowania wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego organ administracji państwowej wydający nową decyzję stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania. 

Wstrzymanie wykonania decyzji

Organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze. Wstrzymanie wykonania decyzji winno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych dowodach. Wydając postanowienie właściwy organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie dostępne na tym etapie postępowania okoliczności faktyczne i prawne, przede wszystkim materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy zakończonej dotychczasową decyzją i na tej podstawie wstępnie ocenić, czy istnieją podstawy do przyjęcia, ze decyzja zostanie uchylona.

Przyjmuje się, że organ posiada obowiązek rozważenia, czy istnieją przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotychczasowej już w momencie wszczęcia postępowania, zaś po stwierdzeniu okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji dotychczasowej, powinnością organu jest wydanie postanowienia w tej kwestii, przy czym bez znaczenia jest stopień stwierdzonego prawdopodobieństwa. Wykazanie istnienia tego prawdopodobieństwa wymaga przytoczenia okoliczności zawartych w materiale sprawy wznowieniowej, w tym niekoniecznie okoliczności popartych dowodami bądź środkami uprawdopodobnienia, czyli wykazanych jako prawdziwe.

Polecamy Państwa uwadze nasze opracowania dotyczące:

- odwołanie od decyzji wydane przez organ w postępowaniu administracyjnym

- zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego

- zażalenie na postanowienie organu w postępowaniu administracyjnym

- skarga kasacyjna od wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego

- skarga na decyzję organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA)

- uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej

- rozprawa przed Wojewódzkim Sądem administracyjnym

- wniosek o przywrócenie terminu w razie jego uchybienia w postępowaniu administracyjnym

- wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA)

- decyzja wydana przez organ w postępowaniu administracyjnym

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji. Prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją
5 (100%) 23 votes

Dodaj komentarz