Wydanie oraz odebranie rzeczy sprzedanej i kupionej

Wydanie oraz odebranie rzeczy sprzedanej i kupionej

Niewątpliwie podstawowym obowiązkiem sprzedawcy, oprócz przeniesienia na kupującego własności rzeczy, jest jej wydanie kupującemu. Skutek rozporządzający sprzedaży w zakresie rzeczy oznaczonej co do tożsamości dokonuje się niejako automatycznie (art. 155 § 1 KC), a główny obowiązek zbywcy sprowadza się do wydania rzeczy, wydania dokumentów dotyczących zbytej wierzytelności itp. do rąk kontrahenta.

Przyjmuje się w judykaturze i doktrynie, iż pojęciu ”wydanie rzeczy” w rozumieniu komentowanego przepisu odpowiada stan opisany w art. 384 KC. Stosownie zaś do treści tego przepisu przeniesienie posiadania następuje przez wydanie rzeczy, natomiast wydanie dokumentów, które umożliwiają rozporządzanie rzeczą, jak również wydanie środków, które dają faktyczną władzę nad rzeczą, jest jednoznaczne z wydaniem samej rzeczy. Przy wydaniu przedmiotu sprzedaży chodzi o umożliwienie kupującemu uzyskania bezpośredniego władztwa nad rzeczą (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2003 r., V CKN 1701/00). Zaznacza się zarazem w orzecznictwie i w literaturze przedmiotu, iż obowiązek wydania w zakresie umowy sprzedaży uszczegóławiają przepisy art. 544-547 KC. Celem wydania rzeczy jest więc przede wszystkim umożliwienie kupującemu korzystania z nabytej rzeczy. O ile zatem sprzedawca przeniósł posiadanie sprzedanej rzeczy w jeden ze sposobów przewidzianych w art. 348 do art. 351 KC, a zarazem kupujący uzyskał możność faktycznego z niej korzystania, to dopiero wtedy nastąpiło wydanie rzeczy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 859/99, a także „Kodeks cywilny. Komentarz do art. 450-1088. Tom II” pod red. K. Pietrzykowskiego, C.H.Beck 2011 r., wyd. 6).

Stosownie wszak do treści art. 546 § 1 zdanie pierwsze KC sprzedawca obowiązany jest udzielić kupującemu potrzebnych wyjaśnień o stosunkach prawnych i faktycznych dotyczących rzeczy sprzedanej oraz wydać posiadane przez siebie dokumenty, które jej dotyczą. Jest to zatem z całą pewnością samoistny obowiązek sprzedawcy z umowy wzajemnej, który powinien wypełnić. Funkcjonalnie ww. przepis ma swoje bezpośrednie źródło w ogólnym celu sprzedaży, jakim jest przeniesienie własności na kupującego; w istocie służy zapewnieniu realnego ”wejścia” nabywcy w sytuację prawną i faktyczną sprzedawcy. W szczególności służy realizacji zasady nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet, ponieważ objęte nim obowiązki sprzedawcy mają m.in. na celu określenie sytuacji kupującego jako następcy prawnego sprzedawcy, ponadto uregulowanie to służy zapewnieniu ogólnego faktycznego bezpieczeństwa nabywcy i innych osób w odniesieniu do cech nabywanej przez niego rzeczy (tak: „Kodeks cywilny. Komentarz” pod red. E. Gniewka i P. Machnikowskiego, C.H.Beck 2013 r., wyd. 5). Obowiązek ten ma zatem dla kupującego szczególnie istotne znaczenie, albowiem od jego wypełnienia przez sprzedawcę często uzależniona jest możliwość swobodnego rozporządzania nabywaną rzeczą, jak to miało miejsce właśnie w analizowanej sprawie, co już jednak wyjaśniono powyżej.

Natomiast, w doktrynie wyrażane jest stanowisko, że niewywiązanie się przez sprzedawcę z obowiązków, o których mowa w przepisie art. 546 KC, jest nienależytym wykonaniem zobowiązania i może skutkować odpowiedzialnością, o której mowa w art. 471 KC, a niekiedy może wyczerpywać znamiona uzasadniające powstanie odpowiedzialności w trybie art. 415 KC (tak: Komentarz do art. 546 Kodeksu cywilnego Z. Gawlik, cyt. „komentarz pod red. K. Pietrzykowskiego). Należy wobec tego dalej przyjąć, iż niewykonanie tego rodzaju obowiązku wynikającego dla sprzedawcy z umowy sprzedaży rzeczy stanowi także przesłankę do odstąpienia od umowy na podstawie art. 491 § 1 KC, który to przepis znajduje zastosowanie właśnie w razie zwłoki jednej ze stron w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej. Odstąpienie od umowy stanowi przecież realizację uprawnień związanych z określonymi wypadkami niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań z umów wzajemnych (art. 491-493 KC) i skuteczne odstąpienie od umowy stanowi w pewnym sensie potwierdzenie, że istotnie miał miejsce przypadek niewykonania lub nienależytego umowy przez drugą stronę (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2007 r., III CSK 288/06).

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Wydanie oraz odebranie rzeczy sprzedanej i kupionej
5 (100%) 107 votes

Dodaj komentarz