Współuczestnictwo w procesie: materialne, formalne, konieczne i jednolite

Współuczestnictwo w procesie: materialne, formalne, konieczne i jednolite

Kilka osób może w jednej sprawie występować w roli powodów lub pozwanych, jeżeli przedmiot sporu stanowią:

1) prawa lub obowiązki im wspólne lub oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej (współuczestnictwo materialne);

2) roszczenia lub zobowiązania jednego rodzaju, oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej, jeżeli ponadto właściwość sądu jest uzasadniona dla każdego z roszczeń lub zobowiązań z osobna, jako też dla wszystkich wspólnie (współuczestnictwo formalne).

Jeżeli przeciwko kilku osobom sprawa może toczyć się tylko łącznie (współuczestnictwo konieczne), regułę powyższą stosuje się także do osób, których udział w sprawie uzasadniałby jej rozpoznanie w postępowaniu odrębnym.

Współuczestnictwo konieczne

Współuczestnictwo konieczne może powstać, gdy z przepisu ustawy lub z istoty spornego stosunku prawnego wynika, że w charakterze strony musi występować kilka osób.

Małżonkowie są współuczestnikami koniecznymi po stronie pozwanej, jeżeli byli stroną umowy darowizny dokonanej na ich rzecz przez dłużnika i zaskarżonej przez wierzyciela, a przedmiot darowizny wszedł do ich majątku wspólnego.  W sprawie o ustalenie praw udziałowych w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie występuje po stronie biernej współuczestnictwo konieczne obejmujące, oprócz wspólnika, który przysługiwanie powodowi tych praw kwestionuje, pozostałych wspólników i spółkę.

Współuczestnictwo materialne

Współuczestnictwo materialne zachodzi w takiej sytuacji, gdy pomiędzy podmiotami występującymi po tej samej stronie procesu istnieje określona więź prawna oparta na łączącym te podmioty stosunku prawnym. Ze współuczestnictwem materialnym mamy do czynienia również w takiej sytuacji, gdy stosunek prawny nie wiąże ze sobą współuczestników, nie zachodzi wspólność praw lub obowiązków, natomiast jest jeden cel procesu, chodzi np. o zasądzenie jednego świadczenia, czy też ustalenie jednego stosunku prawnego. Współuczestnictwo materialne nie zachodzi, gdy takich zdarzeń było więcej i nie uczestniczyły w nich te same osoby.

Osoby, pozwane o przeproszenie za naruszenie dóbr osobistych można i należy uznać za współuczestników materialnych z tego tylko powodu, że przedmiotem procesu są obowiązki oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej .

Współuczestnictwo formalne

Przy współuczestnictwie formalnym dochodzi do łącznego rozpoznania spraw podobnych, opartych na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej, ale samodzielnych. Stąd też obliczenie wartości przedmiotu sporu (a następnie zaskarżenia) musi nastąpić oddzielnie dla każdej z tak połączonych spraw.

W sprawie, w której spółdzielnia mieszkaniowa dochodzi od swoich członków zasądzenia dopłat do uiszczonych przez nich wkładów mieszkaniowych, występujące po stronie pozwanej współuczestnictwo procesowe jest współuczestnictwem formalnym.

Spółka

Zgłoszenie przez wspólników spółki z o.o. żądania wyłączenia wspólnika ze spółki  stanowi o powstaniu na płaszczyźnie prawa procesowego współuczestnictwa w sporze, mającego charakter współuczestnictwa materialnego jednolitego koniecznego, z którego wynika, że cofnięcie pozwu przez jednego ze wspólników wymaga dla swej skuteczności zgody pozostałych wspólników tej spółki.

W sprawie o ustalenie wygaśnięcia mandatów członków zarządu spółki akcyjnej konieczny jest udział wszystkich podmiotów stosunku prawnego, którego wygaśnięcie ma zostać ustalone, a zatem zarówno spółki jak i członków jej zarządu.

Odszkodowanie

Współuczestnictwo powodów dochodzących od pozwanego odszkodowania z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej w następstwie śmierci męża i ojca jest współuczestnictwem formalnym.

Współuczestnictwo powodów dochodzących od pozwanego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku ze śmiercią matki jest współuczestnictwem formalnym.

Współuczestnictwo żony i dzieci osoby, która zginęła w wypadku samochodowym, w procesie o zapłatę odszkodowania i rentę wytoczonym przeciwko towarzystwu ubezpieczeń ma charakter współuczestnictwa formalnego.

Współuczestnictwo jednolite

Każdy współuczestnik działa w imieniu własnym. W wypadku jednak, gdy z istoty spornego stosunku prawnego lub z przepisu ustawy wynika, że wyrok dotyczyć ma niepodzielnie wszystkich współuczestników (współuczestnictwo jednolite), czynności procesowe współuczestników działających są skuteczne wobec nie działających. Do zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia albo uznania powództwa potrzeba zgody wszystkich współuczestników. Udzielenie odpowiedzi na pozew, czy też stawiennictwo na rozprawie i udział w niej jednego ze współuczestników jednolitych uniemożliwiać będzie wydanie wyroku zaocznego w stosunku do współuczestników nie działających w sprawie a wniesienie apelacji przez jednego ze współuczestników jednolitych spowoduje, że Sąd rozpozna sprawę w stosunku do wszystkich współuczestników.

Zwolnienie od kosztów sądowych udzielone jednemu ze współuczestników jednolitych nie rozciąga się na pozostałych współuczestników.

Udział w posiedzeniach sądowych

Każdy ze współuczestników sporu ma prawo samodzielnie popierać sprawę. Na posiedzenie sądowe wzywa się wszystkich tych współuczestników, co do których sprawa nie jest zakończona.

Polecamy Państwa uwadze nasze wpisy dotyczące:

Przedsądowe wezwanie do zapłaty dłużnika, zwłoka, odsetki i odszkodowanie

Pozew do sądu

Odpowiedź na pozew i wniosek do sądu

Pozew i sprzeciw w elektronicznym postępowaniu upominawczym

Pozew w postępowaniu upominawczym, sprzeciw do nakazu zapłaty, uchylenie i apelacja

Pozew, nakaz zapłaty a zarzuty do wyroku

Pozew o ustalenie istnienie albo nieistnienia stosunku prawnego lub prawa

Pozew w postępowaniu grupowym

Wyrok zaoczny

Przypozwanie, czyli wejście do procesu osoby trzeciej w charakterze interwenienta ubocznego

Interwencja główna i uboczna do procesu a przystąpienie i opozycja

Jak sporządzić pismo procesowe w spawie

Apelacja od wyroku i postanowienia Sądu Rejonowego, Okręgowego w sprawie cywilnej. Odpowiedź na apelację

Zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, Okręgowego

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku

Współuczestnictwo w procesie: materialne, formalne, konieczne i jednolite
5 (100%) 21 votes

Dodaj komentarz