Egzekucja czynności zastępowalnych i niezastępowalnych

Egzekucja czynności zastępowalnych i niezastępowalnych

Jeżeli w samym tytule egzekucyjnym nie postanowiono, że w razie niewykonania przez dłużnika w wyznaczonym terminie czynności, którą może wykonać także inna osoba, wierzyciel będzie umocowany do wykonania tej czynności na koszt dłużnika - sąd, w którego okręgu czynność ma być wykonana, na wniosek wierzyciela wezwie dłużnika do jej wykonania w wyznaczonym terminie, a po bezskutecznym upływie terminu udzieli wierzycielowi umocowania do wykonania czynności na koszt dłużnika. Na żądanie wierzyciela sąd przyzna mu sumę potrzebną do wykonania czynności. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie. Powyższej reguły nie stosuje się do czynności polegających na świadczeniu rzeczy oznaczonych co do tożsamości.

Podstawą egzekucji prowadzonej według reguł wyżej nie może być orzeczenie sądu uwzględniające powództwo o ustalenie istnienia albo nieistnienia stosunku prawnego lub prawa ani powództwo o ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa. Podstawą takiej egzekucji może być orzeczenie sądu uwzględniające powództwo o zasądzenie świadczenia, jednakże nie każdego, lecz tylko świadczenia polegającego na wykonaniu przez dłużnika określonej czynności, nie zaś świadczenia polegającego na obowiązku wydania.

Egzekucja w tym trybie obejmuje w zasadzie dwa stadia:

1) wezwanie dłużnika przez sąd do wykonania czynności w oznaczonym terminie,

2) umocowanie wierzyciela do wykonania czynności na koszt dłużnika i przyznanie wierzycielowi, gdy zażąda, potrzebnej na ten cel kwoty.

Etap pierwszy musi poprzedzać drugi, który może okazać się potrzebny dopiero wtedy, gdyby dłużnik nie zastosował się do wezwania i nie wykonał czynności w wyznaczonym przez sąd i stosownym do okoliczności terminie.

Obowiązek usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, polegający na złożeniu przez dłużnika oświadczenia odpowiedniej treści w formie ogłoszenia, podlega egzekucji. Sąd jako organ egzekucyjny jest związany wnioskiem wierzyciela co do wskazanego sposobu egzekucji.

Egzekucja czynności niezastępowalnych

Jeżeli dłużnik ma wykonać czynność, której inna osoba wykonać za niego nie może, a której wykonanie zależy wyłącznie od jego woli, sąd, w którego okręgu czynność ma być wykonana, na wniosek wierzyciela po wysłuchaniu stron wyznaczy dłużnikowi termin do wykonania i zagrozi mu grzywną na wypadek, gdyby w wyznaczonym terminie czynności nie wykonał. Jeżeli wykonanie czynności wymaga wydatków pieniężnych lub dostarczenia materiałów, a obowiązek dostarczenia ich ciąży na wierzycielu, sąd przystąpi do egzekucji w myśl paragrafu poprzedzającego dopiero po wykazaniu przez wierzyciela, że dokonał czynności, od których zależy obowiązek dłużnika, chyba że tytuł egzekucyjny zawiera w tym względzie inne zarządzenie. Po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego dłużnikowi do wykonania czynności, sąd na wniosek wierzyciela nałoży na dłużnika grzywnę i jednocześnie wyznaczy nowy termin do wykonania czynności, z zagrożeniem surowszą grzywną.

Sąd, na wniosek wierzyciela, może zamiast zagrożenia grzywną, po wysłuchaniu stron, zagrozić dłużnikowi nakazaniem zapłaty na rzecz wierzyciela określonej sumy pieniężnej za każdy dzień zwłoki w wykonaniu czynności, niezależnie od roszczeń przysługujących wierzycielowi na zasadach ogólnych. Określając wysokość sumy pieniężnej, sąd uwzględni interesy stron w takiej mierze, aby zapewnić wykonalność obowiązku określonego w tytule wykonawczym a dłużnika nie obciążać ponad potrzebę.

Po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego dłużnikowi do wykonania czynności, sąd na wniosek wierzyciela nakazuje dłużnikowi zapłatę wierzycielowi sumy pieniężnej. Tak samo sąd postąpi w razie dalszego wniosku wierzyciela. Prawomocne postanowienie sądu jest tytułem wykonawczym na rzecz wierzyciela bez potrzeby nadawania mu klauzuli wykonalności. Sąd może również, na wniosek wierzyciela, podwyższyć wysokość należnej mu od dłużnika sumy pieniężnej. W razie wykonania czynności przez dłużnika po upływie wyznaczonego przez sąd terminu, wierzyciel może złożyć wniosek o nakazanie dłużnikowi zapłaty sumy pieniężnej na jego rzecz w terminie miesiąca od dnia dokonania czynności.

Przedmiotem tej egzekucji mogą być tylko czynności, których wykonanie zależy wyłącznie od woli dłużnika. Zakwalifikowanie określonej czynności jako zastępowalnej bądź niezastępowalnej nie zawsze jest łatwe. Czynnościami niezastępowalnymi są czynności zindywidualizowane, często mające charakter twórczy. Jako kryterium umożliwiające dokonanie oceny w tym zakresie przyjmuje się związanie określonej czynności z osobą dłużnika w tym znaczeniu, że jej wykonanie nie jest możliwe przez inną osobę niż dłużnik.

Okolicznościami, które wyłączają możliwość przeprowadzenia egzekucji w tym trybie są:

1) ustalenie w tytule egzekucyjnym konsekwencji niezastosowania się dłużnika do obowiązku dokonania czynności w terminie określonym w tym tytule (np. przez zasądzenie odszkodowania);

2) wymaganie podjęcia przez dłużnika współpracy z osobami trzecimi, nieobjętymi tytułem egzekucyjnym w celu wykonania czynności niezastępowalnej;

3) żądanie przez wierzyciela wykonania czynności tylko przez jednego dłużnika w sytuacji, gdy wykonanie czynności możliwe jest przy współdziałaniu kilku dłużników.

Postępowanie egzekucyjne wszczynane jest na wniosek, który powinien spełniać wymagania dotyczące wniosku, powinien też określać rodzaj świadczenia i sposób egzekucji, a także zawierać żądanie wyznaczenia dłużnikowi terminu do wykonania czynności i zagrożenia grzywną w razie niespełnienia świadczenia w wyznaczonym terminie.

Egzekucja wykonania czynności niezastępowalnej z reguły liczy kilka etapów, a każdy z nich wszczynany jest na podstawie odrębnego wniosku wierzyciela i powinien zakończyć się wydaniem przez sąd postanowienia o określonej treści. Postanowienia te kończą poszczególne etapy, nie zaś postępowanie wywołane wnioskiem o wszczęcie egzekucji.

W postanowieniu o wyznaczeniu dłużnikowi terminu do dokonania czynności należy:

1) określić czynność podlegającą wykonaniu;

2) wyznaczyć termin jej wykonania;

3) zawrzeć zastrzeżenie o grożącej w konkretnej wysokości grzywnie w razie niewykonania egzekwowanej czynności w terminie.

Jeżeli egzekucja okaże się bezskuteczna albo mimo wyegzekwowania czynności niezastępowalnej wierzyciel poniósł szkodę wskutek jej niewykonania w sposób dobrowolny, wierzycielowi przysługuje roszczenie o naprawienie tej szkody.

Wysokość grzywny

W jednym postanowieniu sąd może wymierzyć grzywnę nie wyższą niż dziesięć tysięcy złotych, chyba że dwukrotne wymierzenie grzywny okazało się nieskuteczne. Ogólna suma grzywien w tej samej sprawie nie może przewyższać miliona złotych. W razie wykonania czynności przez dłużnika lub umorzenia postępowania grzywny niezapłacone do tego czasu ulegają umorzeniu.

Grzywna zamiast aresztu

Wymierzając grzywnę, sąd orzeknie jednocześnie - na wypadek niezapłacenia - zamianę grzywny na areszt, licząc jeden dzień aresztu od pięćdziesięciu do tysiąca pięciuset złotych grzywny. Ogólny czas trwania aresztu nie może w tej samej sprawie przekroczyć 6 miesięcy. Jeżeli dłużnikiem, do którego skierowane było wezwanie sądu, jest osoba prawna lub inna organizacja, środkom przymusu podlega jej pracownik odpowiedzialny za niezastosowanie się do wezwania, a gdyby ustalenie takiego pracownika było utrudnione, środkom przymusu podlegają osoby uprawnione do jej reprezentowania.

Jeżeli postępowanie egzekucyjne zostanie umorzone albo dłużnik na skutek aresztu zgłosi gotowość wykonania czynności, sąd postanowi zwolnić go niezwłocznie i zawiadomi o tym wierzyciela. Dłużnikowi, który zgłosił gotowość wykonania czynności, sąd stosownie do okoliczności wyznaczy termin do jej wykonania. Gdyby dłużnik po zwolnieniu zwlekał z wykonaniem czynności, sąd na wniosek wierzyciela po wysłuchaniu stron zarządzi wykonanie aresztu do końca wyznaczonego poprzednio terminu. Jeżeli dłużnik zgłosił się ponownie do wykonania czynności, sąd może odmówić zwolnienia go z aresztu przed upływem oznaczonego czasu.

Zarządzając wykonanie aresztu, sąd wydaje komornikowi nakaz na piśmie z odpowiednim uzasadnieniem. Wraz z przystąpieniem do wykonania nakazu komornik doręcza go dłużnikowi. W stosunku do osób, których zdrowie może być narażone na niebezpieczeństwo, aresztu nie wykonuje się aż do ich wyzdrowienia.

Zażalenie

Na postanowienie sądu co do wezwania dłużnika do wykonania czynności, zagrożenia grzywną i jej zamiany na areszt, co do zabezpieczenia szkody wierzyciela oraz na postanowienia, przysługuje zażalenie.

Polecamy Państwa uwadze nasze opracowania dotyczące:

- pozbawienie tytułu wykonawczego (wyroku, postanowienia, ugody, aktu notarialnego) wykonalności w całości lub części – powództwo opozycyjne

- egzekucja z majątku wspólnego małżonków,

- egzekucja przez sprzedaż przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego,

- egzekucja przez zarząd przymusowy z przedsiębiorstwa i gospodarstwa rolnego,

- egzekucja z wynagrodzenia za pracę (pensji) dłużnika,

- zajęcie i oszacowanie ruchomości ,

- sprzedaż zajętej ruchomości,

- egzekucja, zajęcie konta, rachunku bankowego dłużnika

- opróżnienie, wydanie lokalu, nieruchomości, czyli eksmisja i prawa lokatorów,

- egzekucja z nieruchomości, domu, lokalu,

- zwolnienie zajętej rzeczy spod egzekucji,

- zawieszenie i podjęcie postępowania egzekucyjnego,

- umorzenie postępowania egzekucyjnego,

- niedopuszczalność, wyłączenie i ograniczenie egzekucji,

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku

Egzekucja czynności zastępowalnych i niezastępowalnych
5 (100%) 22 votes

Dodaj komentarz